Numer 02-2011

Prawo administracyjne

Magdalena Bielikow - Ustalanie wartości zamówienia publicznego.
Do jednego z podstawowych obowiązków zamawiającego w procesie udzielania zamówienia publicznego jest właściwe opisanie przedmiotu zamówienia i oszacowanie jego wartości. Ustawodawca, w przepisach Prawa zamówień publicznych, określił reguły szacowania wartości zamówienia na potrzeby przygotowania i przeprowadzenia postępowania.

Ustalenie wartości zamówienia jest kluczową czynnością zarówno dla przesądzenia o konieczności stosowania przepisów ustawy Prawa zamówień publicznych (dalej zwana ustawą Pzp), jak również dla prawidłowego wyboru procedury udzielenia zamówienia. Od wartości zamówienia zależy także, czy zastosowane zostaną, w prowadzonym postępowaniu, bardziej rygorystyczne przepisy dotyczące m.in. miejsca publikacji ogłoszenia o zamówieniu, dokumentów żądanych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu, lub terminów składania ofert.

Alina Knapik - Rektyfikacja decyzji administracyjnej.
Uregulowany w kpa system weryfikacji decyzji stwarza możliwość prawną usunięcia wad nieistotnych i wad istotnych. Jeżeli warunki wydania decyzji administracyjnej zostały naruszone w sposób nieistotny to usunięcie stwierdzonej wady następuje w trybie rektyfikacji decyzji, który obejmuje uzupełnienie, sprostowanie i wyjaśnienie treści decyzji. Natomiast usunięcie wad istotnych następuje w trybie środków zaskarżania (zwyczajnych i nadzwyczajnych) oraz środków nadzoru.

Decyzja administracyjna, będąca jednostronnym, konkretnym i władczym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, dla swojej prawidłowości musi spełniać warunki określone w przepisach prawa materialnego i procesowego. Jeśli je spełnia jest decyzją prawidłową.


Prawo wyborcze

Damian Wąsik - Przepadek korzyści majątkowych.
Instytucja przepadku korzyści majątkowych, orzekanego wobec komitetów wyborczych na podstawie przepisu art. 84d ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r., Nr 159, poz. 1547 ze zm.), jakkolwiek dyskusyjna, stanowi ważny instrument niwelowania skutków naruszenia prawa wyborczego przez uczestników samorządowej kampanii wyborczej. Przepadek spełnia w procesie wyborczym tę rolę, że zapobiega bogaceniu się komitetów wyborczych dzięki gromadzeniu środków finansowych z naruszeniem prawa.


Prawo handlowe

Rafał Adamus - Prawo naprawcze - Koncepcja zmian.
Nikłe zainteresowanie praktyki prawem naprawczym, pomimo znacznych korekt legislacyjnych w konstrukcji postępowania naprawczego dokonanych ustawą nowelizującą prawo naprawcze z 6 marca 2009 r., prowadzi do postawienia następującego pytania: co można i należy zmienić w postępowaniu naprawczym, aby owa instytucja zaczęła być stosowana w praktyce? Obowiązkiem nauki prawa jest przeprowadzenie debaty w tym zakresie.

Podjęcie problematyki prawa naprawczego de lege ferenda nie oznacza, że obecny kształt przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze uniemożliwia efektywne ich wykorzystanie dla restrukturyzacji finansowej przedsiębiorcy. Co prawda ustawodawca postawił wysoką poprzeczkę przed przedsiębiorcami zainteresowanymi stosowaniem tej instytucji, ale pułap ten jest mimo wszystko osiągalny dla zainteresowanych taką formułą restrukturyzacji.
Samo postępowanie naprawcze, nawet w obecnej postaci, ma wiele atutów, takich jak samodzielność przedsiębiorcy w prowadzeniu postępowania, a tym samym pełna kontrola jego przebiegu, automatyczne moratorium na spłatę długów objętych układem naprawczym, carte blanche dla restrukturyzacji zatrudnienia przedsiębiorcy, itp.


Prawo finansowe

Aleksy Goettel - Opodatkowanie transakcji dotyczących zwierząt.
Zawarty w ustawie z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej u.p.c.c.) przepis poddający opodatkowaniu umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. "a"), zmusza do postawienia pytania, czy unormowanie to odnosi się również do czynności obrotu zwierzętami, głównie umów sprzedaży.

Problem ten nie budził najmniejszych wątpliwości jeszcze kilkanaście lat temu. W doktrynie prawa cywilnego zwierzęta (z pewnymi wyjątkami) były zgodnie traktowane jako rzeczy. Konsekwentnie, tam gdzie w przepisach prawa była mowa o rzeczach (ogólnie lub o ruchomościach), przyjmowano na ogół bez zastrzeżeń, że przepisy te znajdują zastosowanie również do zwierząt.


Prawo cywilne

Jerzy Akińcza - Pozew zbiorowy.
Istnieją kategorie spraw cywilnych, w których większe grupy osób mają roszczenie przeciw temu samemu podmiotowi. Legitymacja do wytoczenia powództwa przyznawana jest w taki przypadku każdemu podmiotowi, któremu przysługuje skuteczne roszczenie, pod warunkiem zachowania wielopodmiotowości strony powodowej.

W trakcie prac nad projektem ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym - ze względu na jej szczególny charakter - poddano go szerokiej konsultacji. Był przedstawiony nie tylko środowiskom naukowym, ale też Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego, Krajowej Radzie Sądownictwa, Naczelnej Radzie Adwokackiej, Krajowej Radzie Radców Prawnych, Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, Stowarzyszeniu Sędziów "Iustitia", Związkowi Banków Polskich, Narodowemu Bankowi Polskiemu, Business Centre Club, Konfederacji Pracodawców Polskich, Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych "Lewiatan", Krajowej Izbie Gospodarczej, Stowarzyszeniu Konsumentów Polskich oraz Federacji Konsumentów.


Prawo karne

Joanna Strojer - Wpływ seriali kryminalnych
Opinie sędziów, prokuratorów i policjantów.
Telewizyjne filmy i seriale kształtują wyobrażenia o postępowaniu karnym, zarówno policyjno-prokuratorskim, jak i sądowym. Na ekranie muszą zostać uproszczone i ubarwione, trudno zatem oczekiwać prawdziwego ich przedstawienia. Nie dochodziłoby jednak do postaw roszczeniowych i negatywnego postrzegania pracy sędziów, prokuratorów i policjantów, gdyby nie były jedynym źródłem wiedzy.

W związku z dużą popularnością emitowanych w mediach seriali kryminalnych, w tym polskich produkcji, traktujących najczęściej o pracy organów ścigania (zwłaszcza policji) i wymiaru sprawiedliwości, postawiono hipotezę, iż takie produkcje mogę oddziaływać na wyobrażania obywateli o pracy policji, prokuratury i sądu. Celem badań było poznanie opinii sędziów, prokuratorów i policjantów na temat oddziaływania tych seriali na wyobrażenia obywateli-laików, a także obserwacja potencjalnych konsekwencji takiego wpływu.

Agnieszka Fiutak - Zgoda pacjenta a odpowiedzialność karna lekarza.
Kanonem obowiązującym w medycynie jest podejmowanie czynności lekarskich o charakterze terapeutycznym i nieterapeutycznym za zgodą pacjenta, albo innego podmiotu uprawnionego do występowania w jego imieniu. Zgoda stanowi jeden z kwalifikatorów legalności czynności lekarskich.

W 1997 r, po raz pierwszy w polskim porządku prawnym, przyznano prawnokarną ochronę autonomii pacjenta, wprowadzając do Kodeksu karnego art. 192 § 1. stanowiący: "Kto wykonuje zabieg leczniczy bez zgody pacjenta, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2." W § 2 tego artykułu zapisano, że "Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego".

Marcin Jachimowicz - Przestępstwo znęcania się.
Pojęcie "znęca się" zawiera w sobie istnienie przewagi sprawcy nad osobą pokrzywdzoną. Jest niezależne od tego czy osoba, nad którą sprawca znęca się, nie sprzeciwia mu się i nie próbuje się bronić.

Zjawisko znęcania się nad członkami rodziny oraz osobami zależnymi towarzyszy człowiekowi w zasadzie od zawsze. Przestępstwo znęcania się spenalizowane w art. 207 kk należy do najczęściej popełnianych przestępstw. W 2008 r. odnotowano w Polsce ponad 21 tys. tego rodzaju czynów. Liczba tych przestępstw zmalała w porównaniu z poprzednimi latami o 1,5 tys. w odniesieniu do 2007 r. oraz 3,5 tys. w odniesieniu do 2006 r. Jak wynika ze statystyk, do znęcania się dochodzi najczęściej na gruncie stosunków rodzinnych, w szczególności pomiędzy małżonkami oraz rodzicami a dziećmi. Obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne ocenić należy pozytywnie, w szczególności w świetle nowych środków karnych z art. 41a kk, oraz z art. 72 § 1 pkt 7a i 7b kk, a także regulacji prawnych zawartych w ustawie z 25 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.


Europejski Trybunał Praw Człowieka

Anna Dzięgiel - Naruszenie prawa do sądu.
Wymóg uiszczania nadmiernie wysokich opłat w postępowaniu cywilnym przy wnoszeniu powództw może być postrzegany, jako ograniczenie prawa dostępu do sądu. Stanowi to naruszenie art. 6 Konwencji - orzekł ETPCz w sprawie Kordos przeciwko Polsce.

W maju 2009 r. ETPCz orzekł, że z uwagi na szczególną sytuację materialną strony skarżącej, okoliczności uzyskania przez nią zadośćuczynienia pieniężnego, zasądzonego wyrokiem sądu I instancji, nie stanowią wystarczających podstaw do odmowy sądu apelacyjnego w kwestii zwolnienia skarżącej od opłaty sądowej. Powyższa sytuacja ogranicza i narusza prawo do sądu, gdyż nie uwzględnia wszystkich aspektów sprawy. ETPCz orzekł, iż sprawie Kordos przeciwko Polsce doszło do naruszenia prawa do sądu. Stało się tak na skutek odmowy sądu apelacyjnego zwolnienia z opłaty sądowej strony, znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej. Sąd apelacyjny w swojej decyzji kierował się faktem, że sąd I instancji zasądził stronie odszkodowanie tytułem "zabezpieczania fundamentalnych potrzeb życiowych".


Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego
Orzecznictwo Sądu Najwyższego
Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego

Adres redakcji:

00-389 Warszawa,
ul. Smulikowskiego 1/3 lok. 20
tel./faks: 22 826 24 36, 665 205 746
e-mail: [email protected]

Redaktor naczelny

Teresa Konarska,
tel. kom.: 665 205 746

Sekretarz redakcji

Małgorzata Pomianowska,
tel. kom.: 608 016 128

Opracowanie graficzne; skład:

LOGO Skład Komputerowy
Paweł Pomaski, [email protected]

Druk i oprawa:

Zakład Poligraficzny BiS,
Warszawa, ul. Ciszewska 17, tel./fax 22 826 29 62

Reklama i prenumerata

tel. kom.: 500 015 074, 665 205 746

Wydawnictwo In Plus

00-389 Warszawa,
ul. Smulikowskiego 1/3 lok. 20,
tel./fax 22 826 24 36

Prenumerata redakcyjna:

kwartalna - 96 zł; półroczna - 192 zł; roczna - 384 zł
Skorzystaj z Formularza zamówienia.

Informacja dla autorów:

Do przesyłanych materiałów prosimy dołączyć zdjęcie (10 x 15 cm, 300 DPI) oraz krótką informację o autorze, razem z telefonami kontaktowymi. Sugerowana objętość artykułów - do 20 tys. znaków, tj. około 10 str. Publikowane materiały nie mogą być kopiowane w żadnej formie. Przedruk materiałów nie może być dokonany bez zgody wydawcy. Redakcja zastrzega sobie prawo do zmiany tytułów i dokonywania skrótów. Artykułów niezamówionych redakcja nie zwraca.
© 2010 JURYSTA. Magazyn Prawniczy. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kreacja: PEGAZ Studio.